Ombudsman Toekomstige Generaties

10805067_10153245422573362_1733723157_n

Ruth Peetoom en Jan Vos, bron: Auteur (2014)

Door: Julia van Boven

Binnen onze democratie worden belangen oneerlijk vertegenwoordigd. Een voorname reden is dat er onvoldoende rekening wordt gehouden met de lange termijn. Binnen ons democratisch stelsel worden voornamelijk de belangen van volwassen burgers meegewogen, terwijl deze groep onvoldoende haar verantwoordelijkheid neemt. Tot nu toe zijn we er namelijk nog niet in geslaagd om naast heftige discussies over decentralisaties en zwarte piet de CO2 uitstoot voldoende in te perken, terwijl jongeren hiervan de dupe zullen zijn.

Belangen van belastingbetalers wegen vaak zwaarder dan die van (nog ongeboren) kinderen. Deze stelling wordt ondersteund door de vele IPCC rapporten waar de risico’s van klimaatverandering worden aangetoond, terwijl wereldwijd nog niet drastisch genoeg wordt ingegrepen. Wel hebben verschillende landen een instituut aangesteld dat de politiek wijst op de lange termijn vanuit een duurzaamheidsperspectief. Gaat Nederland dit voorbeeld volgen?

 Vorige week woensdag organiseerde het Ethiek Instituut van de Universiteit Utrecht een debat in Nieuwspoort. Daarin stond de volgende vraag centraal: Hoe kan de Nederlandse politiek meer rekening houden met de rechten van toekomstige generaties? De conferentie werd georganiseerd naar aanleiding van een Europees onderzoek waarin duurzaamheid vanuit een mensenrechtenperspectief is bekeken. Marcus Duwell, hoofd van het onderzoek, noemt klimaatverandering een mensenrechtenschending.

PvdA-kamerlid Jan Vos en CDA-voorzitter Ruth Peetoom waren het met elkaar eens over de noodzaak van het probleem en vinden dat iemand voor onze (klein)kinderen moet opkomen. Over de wijze waarop is de discussie nog in de beginfase. De vertegenwoordiging van toekomstige generaties kan aansluiten bij huidige instituties, zoals de Deltacommissaris of de Raad voor de Leefomgeving, of er kan een nieuw instituut worden gecreëerd.

De voormalig Ombudsman Toekomstige Generaties uit Hongarije, Sandor Fulop, vertelde tijdens de bijeenkomst in Nieuwspoort aan welke randvoorwaarden zo’n instituut zou moeten voldoen. Het vetorecht dat deze Ombudsman had in Hongarije gaat misschien ver, maar hij moet in ieder geval de mogelijkheid krijgen gevraagd en ongevraagd advies uit te brengen en klachten van burgers te behandelen.

Oxford Professor Henry Shue erkent dat het voor mensen lastiger is zich verantwoordelijk te voelen voor hun CO2 uitstoot dan voor hun directe daden. Klimaatverandering is een urgent probleem maar verdwijnt in de politiek, mede door de complexiteit, toch vaak naar de achtergrond. PvdA-er Jan Vos stelde dat “klimaatverandering nog veel groter is dan de gemiddelde krantenlezer beseft”. De Ombudsman zou daarom juist voor een langere termijn moeten worden aangesteld zonder onderhevig te zijn aan parlementaire verkiezingen en trends.

Als ik kijk naar de carbon map en het gevaar van een stijgende zeespiegel voor Nederland zie, hoop ik dat mijn kleinkinderen ook nog over de Amsterdamse grachten kunnen lopen. Nog meer vrees ik voor de mensen in Azië en Afrika die eerder slachtoffer van klimaatverandering zullen zijn. Een klik in de map op historische verantwoordelijkheid toont het totale aandeel van Nederland aan milieuvervuiling. Dit toont de urgentie van een onafhankelijk instituut dat zich inzet voor de rechten van toekomstige generaties en onze politici regelmatig op deze (morele) verantwoordelijkheid wijst.

Netwerk Worldconnectors startte vorige week een petitie die oproept een Ombudsman Toekomstige Generaties mogelijk te maken. Zij refereren daarbij aan het bekende Brundland rapport: We borrow environmental capital from future generations with no intention or prospect of repaying… We act as we do because we can get away with it: future generations do not vote; they have no political or financial power; they cannot challenge our decision.” Amen.

Het bereik van onze democratie is momenteel te beperkt. Ik ben er van overtuigd dat we moeten opkomen voor de nog onmondige toekomstige burgers en zie een Ombudsman Toekomstige Generaties als een stap in de goede richting. Hoe denk jij dat dit het beste kan worden vormgegeven?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>