De nieuwe senaat? deel 1

Bron: BNR (2014)

Door: Michiel

Op 29 oktober kondigde de fractieleider van de VVD in de eerste kamer, Loek Hermans aan dat hij een onderzoek wil naar het functioneren van de Senaat, om hier vervolgens over in discussie te gaan met de andere fracties in de Senaat. Helemaal vreemd dat dit wordt geïnitieerd door de VVD is dat niet. Er kwam al vaker kritiek vanuit deze partij dat de Senaat te politiek was geworden. Het Kabinet Rutte II heeft geen meerderheid in de Senaat en moet dan ook stevig onderhandelen met andere partijen om wetten goedgekeurd te krijgen. Op de bewering dat de Senaat te politiek is, is nogal wat af te dwingen. Gerdi Verbeet stelde al op deze blog: ‘We hebben op dit moment twee politieke organen in Den Haag. Die doen wat ze moeten doen, ze zouden geen knip voor hun neus waard zijn als ze niet gebruik maken van de politieke middelen die zij nu hebben.

Echter is er alle reden tot discussie over de rol van de senaat. De Senaat wordt indirect gekozen door de provinciale staten en de opkomst voor de verkiezingen bevindt zich de laatste jaren tussen de 45-55%. De website van het parlement geeft zelf als verklaring dat de verkiezingen voor de Provinciale Staten als niet belangrijk worden gevonden, de politieke tegenstellingen minder groot zijn op provinciaal dan op landelijk niveau (en er dus minder noodzaak is om te stemmen), er minder media-aandacht is en dat het verwarrend is voor sommige kiezers dat de Provinciale Staten de Senaat indirect kiest.

Een vernieuwde senaat is misschien wel een van de meest voor de hand liggende wijzigingen in het politieke stelsel voor de komende tijd, omdat veel mensen twijfelen over het functioneren van de senaat en de opkomst bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten wisselend is. In de discussie over de rol van de senaat moet rekening gehouden worden met een aantal zaken. De facto is de Senaat nu bedoeld om de wetsvoorstellen uit de Tweede Kamer te controleren, en dan niet zozeer op inhoud maar meer op de technische uitvoerbaarheid ervan. Is dat een rol die wij in de toekomst nog wenselijk achten voor de Senaat? Daarnaast moet het vormen van een kabinet, en het volhouden van een kabinetsperiode, niet extra gecompliceerd worden. Sinds Kok I heeft geen enkel kabinet de rit meer uitgezeten. Hierdoor worden belangrijke beslissingen niet genomen en wordt het vertrouwen in de politiek geschaad. Wat volgens mij ook een belangrijke afweging moet zijn is dat een herziening van de rol van de senaat ook de mogelijkheid biedt om de kloof tussen de burger en de politiek – althans gedeeltelijk – te dichten. Het is een uitgelezen kans om te experimenteren met een nieuwe vorm van democratie. Daarom beschrijf ik komende weken drie mogelijke vormen van een nieuwe Senaat. Ten eerste onderzoek ik de voor- en nadelen van een senaat gekozen door middel van een districtenstelsel. Daarna onderzoek ik de mogelijkheden voor een Senaat van belangengroepen; zie het als een geformaliseerde versie van het poldermodel maar dan zonder de achterkamertjes. Tot slot verken ik de al veel op deze blog besproken vorm van een Senaat door middel van loting. Hierbij maak ik een vergelijking met de juryrechtspraak in de VS en de VK.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>