‘If Mayors Ruled the World’

Hade Dorst

“Democracy is in trouble, no question about that”, begint Benjamin Barber zijn speech. Hij is auteur van ‘If Mayors Ruled the World: Dysfunctional Nations, Rising Cities’, waarvoor hij ook de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan raadpleegde.
Van der Laan bezocht onlangs New York, om met zijn New Yorkse collega oplossingen voor stedelijke problemen uit te wisselen, bijvoorbeeld over een dreigende tweedeling tussen hogere en lagere inkomens en hoe om te gaan met ‘Amsterdamse’ fietstoestanden.

Barber ziet dit soort ontmoetingen als dé toekomst voor de aanpak van een toenemende hoeveelheid grensoverschrijdende kwesties, zoals klimaatverandering en immigratie. Op wereldniveau overschaduwt het politieke spel de daadwerkelijke oplossing van problemen, deze worden juist op lokaal niveau het best aangepakt. Het essentiele probleem van democratie, aldus Barber, is de slechte combinatie van een 17e eeuws systeem van politieke instituties met 21e eeuwse, transnationale problemen. Natiestaten zijn dysfunctioneel geworden.

Inmiddels woont, in het Westen, 78% van de mensen in steden. Maar ook voor natiestaten bestonden heersten steden al over hun achterland, of, zoals Barber het mooi verwoordt: “Cities endure the ages”. Burgemeesters aan het roer in plaats van presidenten en premiers zijn dus geschikter voor de huidige samenleving, aangezien burgemeesters van nature probleemoplossers zijn, terwijl onze huidige regeringsleiders veel te veel bezig zijn met politiek. Barber: “[A mayor’s] job is to get things done, and if they don’t, their out of a job.” Ook staan burgemeesters letterlijk dichter bij de burger, want zij zijn “homies”, zij komen uit de buurt, zegt Barber. De burgers kennen hun burgemeester, en dit wekt vertrouwen.

Hoewel Barber’s relaas op me overkomt als een aantrekkelijk wereldbeeld, waar burgemeesters samenwerken en problemen aanpakken, en er ‘no left or right way of doing things’ bestaat, heb ik toch enkele vragen.
Is het inderdaad zo dat er tussen steden geen competitie bestaat, en men dus min of meer automatisch gericht is op samenwerking? Hoe zit dat dan met het aantrekken van economische activiteit? Als een bepaalde stad een belastingparadijs blijkt te zijn, zijn haar buursteden dan binnen no time al hun headquarters, en dus banen kwijt, bijvoorbeeld? (Een interessante vergelijking tussen de reacties van verschillende steden op een steeds internationaler wordende economie is gemaakt door Savitch en Kantor in het boek ‘Cities in the International Market Place’.)
Bestaat er inderdaad geen ‘rechts’ of ‘links’ meer als er problemen aangepakt moeten worden? Juist met een grensoverschrijdend ‘probleem’ als immigratie lijkt me dit onzekere zaak…
Is Barber’s opvatting dat burgemeesters zich minder met politieke onderhandelingen bezighouden niet juist mogelijk doordat er anderen zijn (politieke partijen) die dat al doen, en zo in grotere lijnen, op hoger schaalniveau, een koers bepalen? En elke burgemeester is aangesloten bij een politieke partij, dus in hoeverre is het eigenlijk waar dat burgemeesters zich van politiek afzijdig houden?
Tot slot, mochten burgemeesters aan de macht komen – en het lijkt me zeker interessant als ze meer ruimte krijgen voor beslissingen en regionale samenwerking – zou deze burgemeester dan direct gekozen moeten worden? En hiermee automatisch veel ‘politieker’ te werk gaan?

Van der Laan is in ieder geval niet helemaal overtuigd. Hij is van mening dat de mate van invloed van een burgemeester van het onderwerp af moet hangen. “Gaat het om Oekraïne, dan is de burgemeester non-existent in het discours. Maar als het de regering niet lukt migranten uit te zetten, voel je dat op straat als ze daar rondzwerven. Dan kun je helpen dat op te lossen. In samenwerking met de regering.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>