Participatory budgetting: mooi ideaal, weerbarstige realiteit?

Het experiment met participatory budgetting in Porto Alegre lijkt succesvol te zijn. Echter is er natuurlijk ook kritiek op het experiment. Zo is er rechtse kritiek dat paticipatory budgetting geen langetermijnpolitiek kan bedrijven en dat het aflossen van (nationale) schulden wordt geblokkeerd door participatory budgetting. Linkse critici zien particpatory budgetting als verkeerd omdat het gebaseerd is op markt denken.


Ook uit cases in andere Zuid-Amerikaanse en Europese landen blijkt dat participatory budgetting geen garantie op succes is. Zo werd er in Bolivia een nationale wet aangenomen om participatory budgetting mogelijk te maken, maar de nationale wet op lokaal niveau werd vaak geboycot omdat regelmatig alleen geselecteerde organisaties participatory budgetting-rechten kregen. De regering deed dit om de macht van vakbonden te breken.

In Guatemala was het niet de landelijke regering die zorgde dat het participatory budgetting experiment niet al te succesvol was, maar de burgemeesters. Zij waren namelijk maar mondjesmaat geneigd om hun macht te delen zodat er van echte participatie nauwelijks sprake was.

Zij waren namelijk maar mondjesmaat geneigd om hun macht te delen zodat er van echte participatie nauwelijks sprake was.

In Nicaragua mislukt het participatory budgetting experiment omdat lokale bureaucratieën te weinig ontwikkeld waren om het proces vorm te geven. Hierdoor kwamen bijeenkomsten niet echt van de grond en werd er ook maar weinig gevolg aan de uitkomsten aangegeven.

In Peru verbood de nationale regering organisaties jonger dan drie jaar om mee te doen om top-down invloed op het proces te voorkomen. Met als gevolg dat vooral organisaties die de allerarmsten vertegenwoordigen uitgesloten werden van het proces. Daarnaast wees de burgemeester meestal de vertegenwoordigers van de verschillende buurten uit. Hierdoor zijn er grote vraagtekens bij het te plaatsen bij het democratische aspect van participatory budgetting in Peru.

In Duitsland en Frankrijk laten veel cases juist zien dat er een te sterke bureaucratie is. Ambtenaren bereiden het proces op zo’n manier voor dat er niet meer echt sprake is van een participatory budgetting proces maar eerder van een selective consulting proces. Op zich ook waardevol, maar niet de bedoeling van participatory budgetting.

Celina Souza stelde een handige lijst op met de sterktes en zwaktes van participatory budgetting in Brazilië.

De sterkte punten:

1. De representatieve democratie krijgt meer ruimte voor directe participatie van burgers
2. Cliëntelisme, populisme, paternalisme en autoritarisme worden beperkt door een meer open, transparante politieke cultuur
3. Stimuleert samenwerken
4. Faciliteert een leerproces voor sterke actief burgerschap
5. Geeft prioriteit aan projecten die de meerderheid van de bevolking ten goede komen
6. Zorgt voor een balans tussen de wens voor meer actief burgerschap en pragmatische oplossingen
7. Zorgt voor een politieke structuur die niet gestoeld is op regeerperiodes
8. Motiveert deelnemers om na te denken over wat goed is voor de gemeenschap in plaats van wat alleen goed is voor jezelf

De zwakke punten:

1. Interactie tussen burgerbewegingen en de overheid door participatory budgetting is een risico voor de onafhankelijkheid van burgerbewegingen
2. Bepaalde vormen van cliëntelisme blijven bestaan
3. De ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld is nog volop in ontwikkeling
4. Niet de hele overheidsbegroting wordt door participatory budgetting bepaald, wat het aantal projecten beperkt
5. Gemeenschappen stoppen met participeren als hun doelen zijn bereikt
6. De allerarmsten, jonge mensen en de middenklasse zijn vaak ondervertegenwoordigd
7. Deelnemers raken teleurgesteld omdat projecten lang duren voordat ze resultaten opleveren
8. Gefragmenteerde beslissingen en kortetermijnwensen verhinderen lange termijn planning

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>